Những điều cần biết khi ly hôn có yếu tố nước ngoài

✅ Trong những năm gần đây, ly hôn ngày càng trở nên phổ biến ở Việt Nam. Ly hôn là việc chấm dứt quan hệ vợ chồng theo bản án, quyết định có hiệu lực pháp luật của Toà án. Ly hôn không chỉ đơn giản là sự chấm dứt quan hệ vợ chồng mà còn liên quan đến nhiều vấn đề pháp lý, đặc biệt khi có yếu tố nước ngoài. Thủ tục ly hôn có yếu tố nước ngoài được thực hiện như thế nào là vấn đề được không ít người quan tâm. Để giải đáp những thắc mắc trên, Luật Minh Anh xin gửi tới quý độc giả bài viết về những điều cần biết khi ly hôn có yếu tố nước ngoài.

Ly hôn có yếu tố nước ngoài là gì?

✅ Khoản 25 Điều 3 Luật Hôn nhân và gia đình 2014 đưa ra định nghĩa về Quan hệ hôn nhân và gia đình có yếu tố nước ngoài. Theo quy định này, ly hôn có yếu tố nước ngoài được hiểu là việc chấm dứt quan hệ hôn nhân giữa vợ và chồng, trong đó ít nhất một bên là người nước ngoài hoặc người Việt Nam đang sinh sống tại nước ngoài. Bên cạnh đó, ly hôn có yếu tố nước ngoài còn có thể xảy ra giữa các công dân Việt Nam, nhưng căn cứ để xác lập, thay đổi hoặc chấm dứt quan hệ hôn nhân này lại theo pháp luật của quốc gia khác, hoặc có phát sinh tại nước ngoài, hoặc liên quan đến tài sản ở nước ngoài.

  => Như vậy, ly hôn có yếu tố nước ngoài xảy ra dựa vào các căn cứ sau:

• Yếu tố về chủ thể tham gia;
• Yếu tố chấm dứt quan hệ hôn nhân
• Yếu tố về tài sản (tài sản đó đước đặt ở đâu?)

Các trường hợp ly hôn có yếu tố nước ngoài

✅ Các trường hợp ly hôn có yếu tố nước ngoài gồm có:

+ Giữa một bên là công dân Việt Nam và một bên là người nước ngoài, người Việt Nam định cư ở nước ngoài;

+ Các bên đều là người nước ngoài nhưng sinh sống tại Việt Nam

+ Giữa công dân Việt Nam với nhau nhưng căn cứ để xác lập, thay đổi, chấm dứt quan hệ hôn nhân này lại dựa trên pháp luật nước ngoài, phát sinh tại nước ngoài hoặc có liên quan đến tài sản ở nước ngoài.

Thẩm quyền giải quyết ly hôn có yếu tố nước ngoài

✅ Khoản 1 Điều 127 Luật Hôn nhân và Gia đình 2014 quy định việc ly hôn giữa công dân Việt Nam với người nước ngoài, giữa người nước ngoài với nhau thường trú ở Việt Nam được giải quyết tại cơ quan có thẩm quyền của Việt Nam theo quy định của pháp luật. Cơ quan có thẩm quyền của Việt Nam trong giải quyết ly hôn có yếu tố nước ngoài được quy định như sau:

+ Thẩm quyền chung: Căn cứ Điều 28 và Điều 29 Bộ luật Tố tụng Dân sự 2015, những tranh chấp và yêu cầu về hôn nhân và gia đình thuộc thẩm quyền của Toà án. Như vậy, thẩm quyền của ly hôn có yếu tố nước ngoài thuộc về Toà án

+ Thẩm quyền theo cấp: Khoản 1 Điều 37 Bộ luật Tố tụng Dân sự quy định những tranh chấp, yêu cầu về hôn nhân gia đình có yếu tố nước ngoài thuộc thẩm quyển của Toà án nhân dân cấp tỉnh. Có nghĩa là, Toà án nhân dân cấp tỉnh có thẩm quyền giải quyết ly hôn có yếu tố nước ngoài.

+ Thẩm quyền theo lãnh thổ: Điều 39 Bộ luật Tố tụng Dân sự 2015 quy định thẩm quyền giải quyết vụ án dân sự của Toà án theo lãnh thổ được xác định là Toà án nơi bị đơn cư trú, làm việc; hoặc Toà án nơi cư trú, làm việc của đương sự theo thoả thuận. Căn cứ vào quy định trên, thẩm quyền ly hôn có yếu tố nước ngoài theo lãnh thổ được xác định như sau:

• Ly hôn đơn phương: Toà án nhân dân cấp tỉnh nơi bị đơn cư trú

• Ly hôn thuận tình: Toà án nhân dân cấp tỉnh nơi vợ hoặc chồng cư trú, làm việc.

+ Trường hợp đặc biệt:

• Khoản 4 Điều 35 Bộ luật Tố tụng Dân sự 2015, khoản 3 Điều 123 Luật Hôn nhân và Gia đình 2015 quy định thẩm quyền giải quyết việc ly hôn giữa công dân Việt Nam cư trú ở khu vực biên giới với công dân của nước láng giềng cùng cư trú ở khu vực biên giới với Việt Nam thuộc về Toà án nhân dân cấp huyện nơi cư trú của công dân Việt Nam.

• Trường hợp các yêu cầu ly hôn có yếu tố nước ngoài nhưng đương sự, tài sản đều ở Việt Nam, không phải thực hiện thủ tục uỷ thác tư pháp quốc tế thì thuộc thẩm quyền của Toà án nhân dân cấp huyện (Khoản 3 Điều 35 Bộ luật Tố tụng Dân sự 2015).

          Trường hợp bên là công dân Việt Nam không thường trú ở Việt Nam vào thời điểm yêu cầu ly hôn thì việc ly hôn được giải quyết theo pháp luật của nước nơi thường trú chung của vợ chồng; nếu họ không có nơi thường trú chung thì giải quyết theo pháp luật Việt Nam.

          Khi ly hôn, tài sản là bất động sản ở nước ngoài sẽ được giải quyết theo pháp luật của nước nơi có bất động sản đó.

Hồ sơ ly hôn có yếu tố nước ngoài

✅ Thành phần hồ sơ ly hôn có yếu tố nước ngoài gồm những giấy tờ sau:

+ Đơn xin ly hôn (đối với trường hợp ly hôn đơn phương) hoặc Đơn yêu cầu công nhận thuận tình ly hôn (đối với trường hợp thuận tình ly hôn) theo mẫu của Toà án;

+ Giấy đăng ký kết hôn (bản chính hoặc bản trích lục);

+ Căn cước công dân/hộ chiếu của hai vợ chồng (bản sao);

+ Giấy khai sinh của các con (bản sao);

+ Giấy tờ liên quan đến tài sản chung, nợ chung (nếu có tranh chấp hoặc muốn Toà án công nhận sự thoả thuận vào quyết định ly hôn);

+ Hồ sơ tài liệu chứng minh việc một bên đang ở nước ngoài (nếu có).

          Lưu ý: Nếu hai bên đăng ký kết hôn theo pháp luật nước ngoài muốn làm thủ tục ly hôn tại Việt Nam thì phải hợp thức lãnh sự Giấy đăng ký kết hôn và làm thủ tục ghi chú vào sổ đăng ký tại Sở Tư pháp rồi mới nộp đơn xin ly hôn tại Toà án.

Án phí khi ly hôn với người nước ngoài

Mức đóng án phí khi ly hôn thuận tình

+ Khi thuận tình ly hôn, vợ chồng đã thoả thuận về tài sản chung thì không phải nộp án phí chia tài sản theo giá ngạch.

+ Án phí khi thuận tình ly hôn được quy định tại Nghị quyết 326/2016/NQ-UBTVQH là 300.000 đồng.

Mức đóng án phí khi ly hôn đơn phương

Mức án phí đối với trường hợp chỉ giải quyết quan hệ hôn nhân:

+ Trường hợp ly hôn đơn phương không có tranh chấp về tài sản thì chỉ cần đóng án phí ly hôn không có giá ngạch.

          Mức án phí sơ thẩm: 300.000 đồng

Mức án phí đối với trường hợp giải quyết quan hệ hôn nhân, con chung, tài sản:

+ Trường hợp ly hôn đơn phương có tranh chấp về tài sản (có giá ngạch), án phí sẽ được xác định như sau:

Thời hạn giải quyết

+ Thời hạn mở phiên toà: từ 01 – 02 tháng kể từ ngày có quyết định đưa vụ án ra xét xử;

+ Thời hạn chuẩn bị xét xử: 04 – 06 tháng kể từ ngày thụ lý vụ án;

+ Tuỳ vào từng vụ việc cụ thể mà thời hạn giải quyết khác nhau.

✅ Trên đây là tư vấn của chúng tôi về những điều cần biết khi ly hôn có yếu tố nước ngoài. Tóm lại, ly hôn có yếu tố nước ngoài là một quy trình pháp lý phức tạp đòi hỏi sự hiểu biết rõ ràng về các quy định pháp luật trong và ngoài nước, cũng như sự can thiệp của các tổ chức quốc tế nếu cần thiết. Các bên liên quan cần nắm vững quyền lợi và nghĩa vụ của mình, đặc biệt là trong việc phân chia tài sản, quyền nuôi con, và thực thi phán quyết của Tòa án. Vì vậy, việc tìm kiếm sự tư vấn pháp lý chuyên nghiệp hay luật sư giải quyết hôn nhân chuyên nghiệp là vô cùng cần thiết để bảo vệ quyền lợi hợp pháp của mỗi bên và đảm bảo thủ tục được thực hiện đúng quy định.